De hakama

De hakama is een Japanse broekrok dat rond de middel wordt vastgeknoopt en valt tot op de enkels. In het feodale Japan werd de hakama door alle lagen van de bevolking gedragen. Tegenwoordig wordt de hakama bij ceremonies en door beoefenaars van enkele krijgskunsten gedragen. Dit kledingstuk bestaat in veel verschillende varianten. De meest bekende is die van de samurai en is oorspronkelijk bedoeld om de benen te beschermen tijdens het paardrijden. Er wordt vaak beweerd dat de hakama bedoeld is om de stand van de voeten van de samurai te verbergen. Dit is echter niet correct. Hoewel de voeten vaak niet zichtbaar zijn, kan de hakama een belemmering vormen tijdens een gevecht. De samurai zou eerder zijn hakama optrekken en vastzetten in de taille. Dit gaf hem meer bewegingsvrijheid. Er zitten zeven plooien in de hakama, die voor de zeven deugden van de samurai staan:

Voorzijde:

•    Jin (menslievendheid);
•    Gi (eer en gerechtigheid);
•    Rei (beleefdheid);
•    Chi (wijsheid);
•    Shin (oprechtheid).

Achterzijde:

•    Chu (loyaliteit);
•    Koh (vroomheid).

In de jaren ’30 van de vorige eeuw was het in de dojo van O’sensei het dragen van een hakama verplicht voor alle Aikidoka’s. Het witte pak werd gezien als onderkleding en uit beleefdheid werd een hakama gedragen. De hakama was (en is nog steeds) een duur kledingstuk. de armere beoefenaars droegen daarom in de dojo hakama’s van mindere kwaliteit. Na de tweede wereldoorlog werd als regel aangenomen dat het voorlopig toegestaan was om Aikido te beoefenen zonder hakama tot de graad van shodan (eerste graad, zwarte band). Het onderscheid tussen hakama en niet-hakama was slechts een financiële overweging en geen technische gradatie.

Tegenwoordig verschilt per organisatie wanneer een hakama gedragen mag worden. Soms wordt de hakama vanaf de eerste les gedragen, soms vanaf shodan en soms ergens tussenin. Vaak is dit ook nog afhankelijk van het feit of de Aikidoka een man of een vrouw is. Volgens het traditionele Aikido is het de bedoeling dat je in compleet tenue traint, dus met hakama. Maar omdat de hakama nog steeds een duur kledingstuk is hoeft iemand die net begint met Aikido niet perse een hakama aan te schaffen. Een goed moment hiervoor is als je besluit om definitief Aikido te blijven beoefenen.